Galaktyka Andromedy coraz wolniej tworzy gwiazdy
4 sierpnia 2026, 08:56Zespół astronomów pracujący pod kierunkiem Tobina M. Wainera z Uniwersytetu Waszyngtońskiego opublikował w The Astrophysical Journal najdokładniejszą jak dotąd mapę niedawnej historii formowania się gwiazd w Galaktyce Andromedy (M31) – naszym najbliższym wielkim sąsiedzie w Grupie Lokalnej. Praca opiera się na danych z przeglądu PHAST (Panchromatic Hubble Andromeda Southern Treasury), podczas którego po raz pierwszy południową część dysku M31 zbadano równie precyzyjnie, co część północną, przeanalizowaną wcześniej w ramach przeglądu PHAT (Panchromatic Hubble Andromeda Treasury).
Gorąca galaktyka Y1 rodzi gwiazdy w szybkim tempie. Pozwoli rozwiązać kosmiczną zagadkę
12 listopada 2025, 11:16Na krańcach wszechświata astronomowie odkryli niezwykle gorącą galaktykę, w której gwiazdy powstają 180 razy szybciej, niż w Drodze Mlecznej. Galaktyka Y1 znajduje się w odległości ponad 13 miliardów lat świetlnych od nas, jej obserwacje pozwalają więc na badanie procesu tworzenia się pierwszej generacji gwiazd. Powstawały one w warunkach zupełnie innych niż gwiazdy tworzone w pobliskich nam galaktykach. To właśnie dlatego odkrycie, o którym poinformowano na łamach Monthly Notices of the Royal Astronomical Society jest tak fascynujące.
Galaktyka przechwyciła wolną czarną dziurę?
19 lipca 2013, 11:01W 2012 roku pisaliśmy o odkryciu w centrum galaktyki NGC 1277 supermasywnej czarnej dziury. Struktura o masie 17 miliardów Słońc jest najbardziej masywną znaną nam czarną dziurą. I nie pasuje do NGC 1277
Zmodyfikowana dynamika newtonowska ciągle żywa
17 września 2018, 12:19Międzynarodowa grupa astronomów opublikowała na łamach Nature artykuł, w którym broni zmodyfikowanej dynamiki newtonowskiej (MOND). Wcześniej Nature opublikowało artykuł, którego autorzy dowodzili nieprawdziwości MOND, obalając tę teorię na podstawie zbyt powolnych ruchów wewnątrz galaktyki karłowatej NGC1052-DF2.
Gwiazda PicII-503 zawiera unikatowe informacje o II populacji gwiazd
31 marca 2026, 10:18Gwiazda PicII-503 to obiekt jedyny w swoim rodzaju. Położona na obrzeżach galaktyki karłowatej Pictor II zawiera skrajnie mało żelaza, o ponad 40 000 razy mniej niż Słońce. To sygnatura świadcząca o tym, że PicII-503 należy do jednej z pierwszych populacji gwiazd, jakie powstały po Wielkim Wybuchu. Badający ją astronomowie zauważyli też, że występuje w niej olbrzymia ilość węgla, dzięki czemu niezwykła gwiazda jest też brakującym elementem łączącym bogate w węgiel gwiazdy w halo Drogi Mlecznej z bardzo starymi galaktykami karłowatymi.
Tajemnica IC 10 rozwiązana?
25 listopada 2013, 10:38Duże galaktyki, takie jak Droga Mleczna, powstały wskutek zderzenia mniejszych obiektów tego typu. Jednak obserwowanie zderzeń małych galaktyk jest niezwykle trudne, gdyż zwykle dochodzi do nich na granicy obserwowalnego wszechświata, w odległości 10 miliardów lat świetlnych do Ziemi.
S5-HVS1 – najszybsza gwiazda hiperprędkościowa ucieka z Drogi Mlecznej
15 listopada 2019, 10:34Międzynarodowy zespół astronomów poinformował o odkryciu najszybciej poruszającej się gwiazdy w Drodze Mlecznej. Jej prędkość względem centrum naszej galaktyki wynosi ponad 6 000 000 km/h. Przed około 5 milionami lat ta hiperprędkościowa gwiazda znajdowała się w centrum Drogi Mlecznej. Została stamtąd wyrzucona przez czarną dziurę. Gwiazda ma prędkość, która pozwala jej opuścić Galaktykę.
Wiatr, który zabija galaktykę, pomoże wyjaśnić zagadkę z wczesnego wszechświata
22 czerwca 2026, 16:09Astronomowie odkryli wiatr, który „zabija” swoją galaktykę. Badania międzynarodowego zespołu naukowego, na którego czele stała Rebecca L. Davies ze Swinburne University of Technology w Australii, mogą wyjaśnić, jedną z największych zagadek astrofizyki – dlaczego we wczesnym wszechświecie jest więcej „martwych” galaktyk, niż można się było spodziewać. Okazało się bowiem, że odpowiedź na nie jest znacznie prostsza, niż hipotezy proponowane od 2022 roku, a wśród nich i takie, które mówiły, że we wczesnym wszechświecie ciemna energia była gęstsza niż obecnie, zatem galaktyki mogłyby szybciej rosnąć i umierać.
Gwiazdy szybkie jak światło?
11 grudnia 2014, 13:12Słońce krąży wokół centrum Drogi Mlecznej z prędkością około 720 000 kilometrów na godzinę, a niedawno odkryto gwiazdy poruszające się z prędkością dochodzącą do 10 milionów km/h. To imponujące osiągi, jednak powstaje pytanie, czy istnieją gwiazdy poruszające się jeszcze szybciej.
Chińczycy zaobserwowali najstarszy rozbłysk gamma
15 grudnia 2020, 17:03Niewykluczone, że chińscy naukowcy zaobserwowali najstarszy znany rozbłysk gamma, który miał miejsce zaledwie 400 milionów lat po Wielkim Wybuchu. Linhua Jiang z Uniwersytetu w Pekinie i jego koledzy korzystali z Teleskopu Kecka na Hawajach do badań najsłabiej świecącej i najstarszej znanej nam galaktyki, GN-z11, gdy galaktyka nagle pojaśniała
